Bezoek de dorpskerken van Tongeren-Borgloon

Sint-Servatiuskerk Grootloon

Ontdek de charmante Sint-Servatiuskerk van Groot-Loon, een eeuwenoud gebouw verscholen tussen hoogstamboomgaarden. Bewonder de romaanse fundamenten uit de 13de eeuw, het gotische koor en de latere verbouwingen die het huidige silhouet vormden. Tijdens de rondleiding maak je kennis met Sint-Servatius en geniet je van de expressieve keramieken van Max van der Linden. Buiten zie je hoe Romeinse stenen en fossiele schelpjes het landschap een uniek verhaal van tijd en natuur meegeven. Een betoverende kennismaking met geschiedenis en erfgoed!

• Wanneer: 8 november 2026
• Hoe laat: 14 uur (volzet) - extra bezoek om 15u30
• Vertrekpunt: Grootloonstraat 100 - 3840 Tongeren-Borgloon

Sint-Nicolaas en -Dionysiuskerk Gotem

Ontdek de sfeervolle Sint-Nicolaas en -Dionysiuskerk van Gotem, gelegen op een idyllisch dorpsplein. Wandel langs het romaanse schip uit de 12de eeuw, de 13de-eeuwse apsis in Maastrichtersteen en vuursteen, en de 18de-eeuwse interieurelementen zoals de stucplafonds, preekstoel en biechtstoelen. Tijdens de rondleiding maak je kennis met de fascinerende verhalen van Agnes, Pancratius, Nicolaas en Dionysius, en bewonder je de moderne glasramen van Jos Knaepen. Buiten wachten een merkwaardige zonnewijzer en eeuwenoude grafstenen die het rijke verleden van Gotem tastbaar maken.

• Wanneer: 6 december 2026
• Hoe laat: 14 uur (Volzet) - extra bezoek om 15u30
• Vertrekpunt: Gotemstraat 54 - 3840 Tongeren-Borgloon

Kapel van Helshoven

De kapel van Helshoven ligt aan de oude Romeinse Heirbaan van Tongeren naar Tienen. Rond 1254 stichtte Gerard, broer van Arnold I, graaf van Loon, een priorij-hospitaal voor passerende pelgrims. In 1317 verkochten de hospitaalridders van Sint-Jan hun goederen in Helshoven aan de Duitse ridderorde. De priorij werd in de 17de eeuw omgevormd tot een kluis. Landcommandeur Edmond Godfried van Bocholtz gaf opdracht om het gebouw te herstellen en plaatste zijn wapenschild met drie luipaardkoppen boven de ingang. De laatste kluizenaar Andreas Gielen overleed in 1908.

In 1925 werd de kluis afgebroken en de kapel gerestaureerd. De schade veroorzaakt door een vliegende bom in 1944 werd in 1955 hersteld. Binnen vallen alvast op: 'Het Laatste Avondmaal' en een preekstoel uit de 16de E, een biechtstoel uit de 17de E en het bijzondere beeld van Onze-Lieve-Vrouw.

• Wanneer: 3 januari 2027
• Hoe laat: 14 uur
• Waar: Kapel van Helshoven - Helshovenstraat - 3840 Tongeren-Borgloon

Sint-Maternuskerk Tongeren

De Sint-Maternuskerk werd in 1971 in gebruik genomen op een boogscheut van de Romeinse omwalling van de 2de eeuw na Chr., waar zich ook het grote westelijke grafveld van de Romeinen bevond.
In 1963 werd beslist om in deze omgeving een nieuwe wijk te bouwen. Het werd Paspoel, genoemd naar de poel die in de 14de eeuw eigendom was van de familie Pausters: Pausterpoel werd Paspoel. In hetzelfde jaar richtte Mgr. van Zuylen, bisschop van Luik, een nieuwe parochie op. Sint-Maternus, de eerste bisschop van Tongeren, werd de patroonheilige. Eerst werd een noodkerk in gebruik genomen in de Rode Kruislaan. In 1970 werd de huidige moderne kerk gebouwd, naar ontwerp van architect Ulrix. Vernieuwend was het gebruik van tot 36 m lange dakspanten. Het interieur werd sober en strak ingekleed door bekwame talenten uit de buurt: Pastoor Perilleux, Jef D'Huys, René Boulet, Miel Wouters, Dolf Rigo, Mon Govaerts, Willy Vanvinckenroye…

• Wanneer: 7 februari 2027
• Hoe laat: 14 uur
• Waar: Kerk Sint-Maternus - Cottalaan - 3700 Tongeren-Borgloon

Sint-Jozefskerk Rijkel

De kerk was een belangrijk bedevaartsoord in de regionale bedevaartcyclus van de Drie Gezusters, met verering van Sint-Eutropia in Rijkel, Sint-Genoveva in Zepperen en Sint-Bertilia in Brustem.

De oorspronkelijke kerk bevond zich aan de overzijde van de straat, ten zuiden van het kasteel en te midden van het ommuurde kerkhof.

De huidige neogotische kerk, met een lengte van 36 m, werd in 1910 gebouwd naar ontwerp van architect Joseph Piscador uit Leuven.

Het kerkgebouw werd in 2024 omgebouwd tot een polyvalente ontmoetings- en feestruimte. Het kerkmeubilair werd zo veel mogelijk behouden. Heel wat interessante decoratieve elementen zoals de merkwaardige muurschilderingen van Gabor Balogh, glasramen van Roger Daniëls, neogotisch houtwerk, koperwerk, smeedwerk, de doopvont met mooie zuiltjes in zeldzaam speleothem-gesteente, de biecht- en preekstoel bleven behouden. 

Beelden: Rochus, Barbara, processie-madonna, Eutropia.

• Wanneer: 7 maart 2027
• Hoe laat: 14 uur
• Waar: Sint-Jozefkerk Rijkel - Dionysius van Leeuwenstraat - 3840 Tongeren-Borgloon

Sint-Pieterskerk Haren

Adalardus, neef van Karel de Grote, schonk rond 825 al zijn bezittingen, waaronder Haren, Bommershoven en Widooie aan de abdij van Corbie, bij Amiens. Haren kreeg niet toevallig een Sint-Pieterskerk, net zoals Bertem, een andere Corbie-gemeente.

In de 16de eeuw kwam de kerk onder de bevoegdheid van de Sint-Lambertuskathedraal van Luik.

De 23 m lange kerk heeft een romaanse onderbouw in gerecycleerd Romeins bouwmateriaal. Bovenop werd in de 15de eeuw een gotisch schip gebouwd. De voorgevel werd in de 17de eeuw vernieuwd in een 'speklagenverband' van rode baksteen en beige Maastrichtersteen. Het koor werd verbouwd in de 18de eeuw.

In de kerk vinden we twee barokke zijaltaren uit het begin van de 18de eeuw.

Jozef Grootaers uit Tongeren schilderde in 1926; in kopie, het vijfdelige werk van het Laatste Avondmaal van Dirk Bouts. Aan het tafereel van Abraham en Melchisedek voegde hij de basiliek van Tongeren en de kerk van Haren toe. Bijzonder is ook de doopvont uit de 13de eeuw met hoofdjes, gericht naar de vier windstreken en het beeld van Sint-Lutgart, uitgevoerd door Albert D'Havé uit Eeklo.

• Wanneer: 4 april 2027
• Hoe laat: 14 uur
• Waar: Kerk van Haren - Singelstraat 32 - 3840 Tongeren-Borgloon

Sint-Alfonskerk Bommershoven

Bommershoven hoorde net als Haren en Widooie van de 9de eeuw tot en met de 16de eeuw tot de bezitingen van de abdij van Corbie, bij Amiens.

Op kerkelijk gebied was Bommershoven tot 1844 afhankelijk van de Sint-Pietersparochie van Haren.

De neoclassicistische Sint-Alfonskerk werd in 1841-1844 gebouwd naar ontwerp van Lambert Jaminé en verving de bouwvallige Sint-Annakapel. Veldbrik en Maastrichtersteen uit Zichen werden als bouwsteen gebruikt. In 1885 werd er een torenspits toegevoegd. Het halfronde koor wordt geflankeerd door een sacristie en een oratorium destijds bedoeld voor de kasteelheren van Bommershoven. Kerk en oratorium bevatten opmerkelijke grafstenen van de 16de tot de 19de eeuw. De kerk kreeg Alfons van Liguori als patroonheilige. In de 18de eeuw stichtte hij vanuit Napels de nieuwe orde van de Redemptoristen. De ordeleden leefden in grote eenvoud en preekten in de taal van het volk in eenvoudige woorden.

In 2022 werd deze kerk aan de eredienst onttrokken. Het kerkgebouw kreeg in 2024 een nieuwe bestemming als depot voor inventarisatie en bewaring van waardevol roerend erfgoed uit te herbestemmen kerken. De rondleiding belicht zowel het kerkgebouw met eigen erfgoed als de werking van de depotfunctie.

Gids: Steven Vandewal, Paul Denis

• Wanneer: 2 mei 2027
• Hoe laat: 14 uur
• Waar: Sint-Alfonskerk Bommershoven - Alfonsstraat 61 - 3840 Tongeren-Borgloon